با سلام و احترام؛
مطابق ماده ۱ آییننامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی، دریافت پذیره ابتدایی(حداقل ۳۰٪ قیمت روز عرصه) ناظر به واگذاری رقبات به صورت ابتدایی و با اعطای حق تملک اعیان جهت احداث واحد مسکونی، صنعتی و غیره است . تبصره ذیل ماده ۱ نیز تصرفات قبل از سال ۱۳۶۱ را مشمول این ماده دانسته، مشروط به موافقت متولی و پرداخت اجور معوقه . بنابراین اگر تصرف شما پیش از سال ۱۳۶۱ بوده، پذیره ابتدایی قابل مطالبه نیست.
بر اساس دادنامههای شماره ۲۱۶۱ و ۲۱۶۲ مورخ ۲۱/۱۲/۱۳۹۷، اطلاق مواد ۱ و ۲ آییننامه در مواردی که نظر واقف بر عدم اخذ پذیره یا اخذ به نحو خاص باشد، خلاف شرع شناخته شد . همچنین در مواردی که واقف نظری ندارد و مصلحت وقف به تشخیص متولی بدون اخذ پذیره یا به مبلغ کمتر باشد، اخذ پذیره تعیینشده اشکال دارد . بنابراین باید بررسی کنید که آیا وقفنامه نظری خاص دارد یا خیر.
ماده ۱ آییننامه مصوب ۱۳۶۵ اخذ پذیره را ناظر به رقباتی دانسته که بعد از تصویب آییننامه ابتدائاً به اجاره واگذار میشود . نظر مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۶۹۷ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۰۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز تصریح دارد که
به زمانی پیش از تصویب آن تسری پیدا نمیکند و نسبت به اعیانیهایی که پیش از تصویب آییننامه مذکور در عرصه موقوفه توسط متصرفین و با اذن اداره اوقاف احداث شده است، به لحاظ حق مکتسبه موجب قانونی برای مطالبه پذیره وجود ندارد.
نظر مشورتی فوقالذکر در خصوص ملاک قیمت روز نیز تعیین تکلیف نموده و اشعار داشته اگر تصرف پیش از سال ۱۳۶۱ و با اجازه واقف/متولی بدون تنظیم سند اجاره بوده: قیمت روز زمان تصرف ملاک است .اگر تصرف بدواً بدون اجازه و سپس مورد موافقت قرار گرفته: قیمت روز زمان تنظیم سند ملاک است .
مطابق ماده ۷ آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، کلیه اعیانی و مستحدثاتی که زارعان صاحب نسق احداث نمودهاند، متعلق به آنان است و سند اجاره فقط نسبت به عرصه تنظیم میشود . همچنین ماده ۸ همان آییننامه تصریح دارد که احداث اعیانی و باغ در اراضی نسق زارعان موقوفه بدون پرداخت پذیره مجاز است .
با توجه به اینکه ملک شما قدمت پیش از ۱۳۵۸ دارد و کاربری باغی تغییری نکرده است شما می توانید مستند به نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۶۹۷ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۰۹ که صریحاً پذیره را نسبت به تصرفات پیش از تصویب آییننامه (۱۳۶۵) قابل مطالبه ندانسته است و همچنین با استناد به دادنامههای ۲۱۶۱ و ۲۱۶۲ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در صورتی که وقفنامه نظری بر اخذ پذیره نداشته باشد یا مصلحت وقف بر عدم اخذ باشد و تأکید بر قدمت تصرف و کاربری باغی که نشاندهنده عدم تغییر کاربری و تثبیت حقوق مکتسبه شماست و مطالبه فقط اجور معوقه از سال ۱۳۶۳ (نه از ابتدای تصرف) با استناد به تبصره ذیل ماده ۱ آییننامه و نظریه فوقالذکر اقدام نمایید .